Dosbarthiadau newydd

Dydd Mawrth, Mehefin 7fed
Newyddion pwysig…

Mae Mrs Tuffnell wedi penderfynu ymddeol ar ddiwedd y tymor. Mae hi wedi dysgu yn Ysgol Trefonnen ers 1987 – waw! Ar hyd y blynyddoedd mae hi wedi dangos ymrwymiad aruthrol i ddatblygiad disgyblion, datblygiad yr Iaith Gymraeg, gwelliannau creadigol a’r Eisteddfod. Mi fydd hi’n golled mawr i fywyd dyddiol yma yn Ysgol Trefonnen – dymunwn pob hwyl iddi gyda ei hymddeoliad a gobeithiwn y bydd hi’n dod yn ôl i’n gweld yn rheolaidd. Yn naturiol, bydd y newydd hwn yn golygu y bydd nifer o rieni/gofalwyr yn gofyn ‘Beth fydd yn digwydd y flwyddyn nesaf? Pwy fydd yn dysgu…? Darllenwch ymlaen os gwelwch yn dda…

Eleni, mae cyllideb ein hysgol wedi ei effeithio gan y toriadau sydd wedi eu cyhoeddi gan Gyngor Sir Powys. Er y toriadau mawr, rydyn ni (fi fy hun a’r Corff Llywodraethol) yn disgwyl cytuno ar gyllideb trwyddedig (un sydd yn y ‘du’); nid yw cyllidebau sydd â diffyg (yn y ’coch’) yn cael eu derbyn gan y Cyngor. I sicrhau bod y gyllideb dan reolaeth yn dilyn y toriadau ac yn cadw yn y ‘du’, rydyn ni angen gwneud newidiadau sylweddol i’r ffordd rydyn ni’n bwriadu gweithio yn ddyddiol.

Am ychydig o flynyddoedd, rydyn ni wedi gweithredu gyda pedwar dosbarth ym mhob ffrwd – mae hyn wedi bod yn strwythyr da iawn. Ond, mae ein niferoedd presennol yn y ffrwd Gymraeg, yn golygu nad ydyn ni’n gallu parhau i weithio yn y ffordd hon gyda’r gyllideb ysgol is. Felly, rydyn ni wedi gwneud y penderfyniad anodd i beidio penodi athro yn lle Mrs Tuffnell. O fis Medi 2016 ymlaen, byddwn yn gweithio gyda tri dosbarth yn ein ffrwd Gymraeg a pedwar yn y ffrwd Saesneg. Fel staff, byddwn yn treulio llawer o amser dros yr wythnosau nesaf yn trafod a threfnu pa ddisgyblion fydd ym mhob dosbarth; byddwn wedyn yn rhannu’r wybodaeth gyda chi ddydd Gwener, Mehefin 24ain 2016. Os gwelwch yn dda, byddwch yn amyneddgar gyda ni tra byddwn yn cwblhau’r dasg hon.

Mae llai na 90 o ddisgyblion yn y ffrwd Gymraeg ar hyn o bryd; os na fyddwn yn gwneud rhywbeth nawr, byddai llai na 20 o ddisgyblion mewn dau o’r dosbarthiadau Cymraeg (allan o’r pedwar yn y strwythyr presennol) ym mis Medi, a dydy hyn ddim yn bosibl o dan y cyfyngiadau cyllidebol sydd gennym ar hyn o bryd. Nid yw niferoedd unrhyw ddosbarth Saesneg mor isel â hyn. Bydd ein ffrwd Saesneg yn aros yn bedwar dosbarth gan fod mwy na 112 o ddisgyblion yn y ffrwd. Gyda llai na 90 o ddisgyblion yn derbyn eu haddysg yn ein ffrwd Gymraeg, ein nod fydd sicrhau y bydd maint dosbarthiadau yn y ffrwd Gymraeg yn mis Medi yn agos at, neu o dan, 30.

Mae nifer o ffactorau rydyn ni, fel staff, angen meddwl amdanynt er mwyn sicrhau y bydd pob dosbarth newydd yn mis Medi yn gytbwys ac yn gweithio’n effeithiol er lles y plant. Mae’r ffactorau hyn yn cynnwys: oed (dyddiad geni), rhyw, brodyr a chwiorydd, Anghenion Addysg Ychwanegol, nifer y plant ym mhob blwyddyn a’n gwybodaeth am pa grwpiau o blant sy’n debygol o weithio’n dda neu beidio gyda’i gilydd er mwyn dysgu. Byddwn yn gwneud ein gorau i feddwl am bob ffactor; ond, tra’n cwblhau’r dasg anodd hon, efallaiy bydd yn rhaid i ni wneud penderfyniad ‘ffit orau’. Dydyn ni ddim, er enghraifft, yn gallu dweud na fydd brodyr a chwiorydd yn yr un dosbarth; mae nifer o enghreifftiau o hyn yn digwydd yn barod yn ein hysgol. Beth sy’n rhaid i ni feddwl amdano ydy os bydd bod efo brawd neu chwaer yn effeithio ar gynnydd dysgu plentyn.

Efallai y byddwn yn darganfod, tra’n cadw maint dosbarth yn 30 neu’n agos at 30, y bydd rhaid rhannu rhai blynyddoedd; er enghraifft os oedd 10 plentyn blwyddyn 6, 10 plentyn blwyddyn 5 a 20 plentyn blwyddyn 4, ni fuasem yn gallu cael dosbarth o 40; byddai’n rhaid rhannu blwyddyn 4 yn yr achos hwn. Efallai bydd hyn hefyd yn gorfod digwydd efo grwpiau o ffrindiau; efallai y bydd yn rhaid gwahanu rhai oherwydd eu bod yn tynnu sylw ei gilydd neu eraill yn y dosbarth! Ein safbwynt ni ydy y bydd anghenion dysgu’r dosbarth yn bwysicach na chyfeillgarwch ar adegau.

Mae hi’n bwysig dweud ein bod wedi gweithio fel hyn yn Ysgol Trefonnen o’r blaen a gyda llwyddiant; felly, rydyn ni’n gallu gwneud hyn eto. Ond, efallai y bydd hyn i gyd yn newid yn y dyfodol os bydd ein niferoedd yn cynyddu neu os bydd y sefyllfa ariannol yn ein galluogi i gynnwys pedwerydd dosbarth yn y ffrwd Gymraeg.

Dros yr wythnosau canlynol, bydd Mrs Cornelius (ein Cyd-lynydd Anghenion Addysg Ychwanegol) a minnau yn penderfynu ble i roi ein Cymorthyddion Addysg ar draws yr ysgol i sicrhau ein bod yn cyrraedd anghenion ein plant (rydyn ni’n gwneud hyn yn flynyddol) – gyda un dosbarth yn llai yn y ffrwd Gymraeg bydd y Cymorthyddion yn cael eu rhoi yn y dosbarthiadau ble mae angen. Bydd plant sydd angen cymorth i gyflawni’u gorau yn parhau i dderbyn cymorth. Os gwelwch yn dda ga i bwysleisio y byddwn yn monitro ac adolygu’r strwythyr hwn yn ofalus dros y flwyddyn academaidd nesaf.

Rydyn ni’n deall bod y wybodaeth rydych chi’n ei dderbyn heddiw yn annisgwyl. Yn anffodus, dim ond yn ddiweddar roedden ni wedi derbyn yr holl wybodaeth gan Bowys ond mae disgwyl i ni ddarganfod ateb i’r toriadau yn syth. A gaf i eich sicrhau, y bydd y staff yn Ysgol Trefonnen yn treulio amser yn meddwl am y dosbarthiadau ar gyfer mis Medi a bydd y wybodaeth, fel y dywedais uchod, yn cael ei rannu gyda chi ddydd Gwener, Mehefin 24ain 2016. Yn dilyn y dyddiad hwn, byddwn yn rhedeg nifer o sesiynau pontio i sicrhau fod pob plentyn yn gallu cyflawni ei orau yma yn Ysgol Trefonnen mewn awyrgylch dysgu cadarnhaol.